Zapiętek w bucie - co to jest i na co zwrócić uwagę przy wyborze obuwia?

Czym właściwie jest zapiętek w obuwiu?

Zapiętek to tylna część cholewki buta, która bezpośrednio otacza i zabezpiecza piętę. Jego głównym zadaniem jest stabilizacja stopy oraz utrzymanie jej we właściwej pozycji podczas chodzenia. Jeżeli mówimy o dokładnej budowie, to zapiętek składa się zazwyczaj z trzech warstw: zewnętrznego materiału cholewki, wewnętrznego usztywnienia oraz miękkiej wyściółki - podszewki, która ma bezpośredni kontakt ze skórą lub skarpetką.

Dlaczego warto zwrócić uwagę na ten element obuwia? Dzieje się tak, ponieważ właśnie w okolicach pięty dochodzi do największych przeciążeń i tarcia. Jeśli ta część buta nie współpracuje prawidłowo z anatomią Twojej stopy, to cały but będzie niewygodny – nawet jeśli podeszwa buta jest miękka i elastyczna.

Sztywność zapiętka a komfort stopy

To, jak twardy powinien być zapiętek, zależy w dużej mierze od przeznaczenia buta oraz wieku jego użytkownika. 

W przypadku butów dla dzieci podejście do tej części obuwia znacznie się zmieniło w ostatnich latach. Kiedyś uważano, że sztywny i wysoki zapiętek jest pomocny w rozwoju małej stopy. Obecnie jednak nauka mówi co innego.  Zbyt twarda konstrukcja działa jak gips – blokuje naturalną pracę mięśni, osłabia więzadła i uniemożliwia prawidłowy rozwój stopy dziecięcej.

Fizjoterapeuci zalecają, aby buty dziecięce miały stabilny, ale elastyczny zapiętek. Dzięki temu naturalny ruch stopy nie będzie w żaden sposób ograniczany, a maluch będzie mógł doskonalić umiejętność chodzenia bez utrudnień. 

W butach dla dorosłych zapiętek powinien stabilnie podtrzymywać piętę, tak aby nie chwiała się ona na boki w czasie chodzenia oraz biegania. Stabilizacja pięty chroni staw skokowy przed skręceniem. Oczywiście tylna część buta nie może być zbyt sztywna, ponieważ twarda konstrukcja prowadzi do bólu i otarć. Najlepiej, aby zapiętek pod wpływem nacisku kciuka delikatnie się uginał.

Jak wybrać buty, aby zapewnić sobie wygodę chodzenia przez cały dzień?

Warto dopasować obuwie do indywidualnych potrzeb oraz budowy stopy. Wewnętrzna wyściółka zapiętków powinna być bezszwowa. Unikaj butów z grubymi zapiętkami, twardymi szwami łączącymi materiały lub zgrubieniami materiału, a także wykonanych z niskiej jakości  szorstkich tkanin.

Najlepsze buty to te, które posiadają zapiętki wyścielone miękką, naturalną skórą, która z czasem idealnie dopasowuje się do stopy. Warto wybierać też modele z zaawansowanymi technologicznie, gładkimi tekstyliami sportowymi, które skutecznie odprowadzają wilgoć i minimalizują tarcie. Wszelkie łączenia materiałów w tej strefie powinny być płaskie lub całkowicie ukryte. Dzięki temu nie narazisz się na otarcia tylnej części stopy.

Ponadto zwróć uwagę na głębokość osadzenia pięty. Zapiętek musi mieć odpowiednią wysokość dopasowaną do Twojej kostki. Jeśli tył buta jest zbyt niski, będziesz mieć wrażenie, że stopa wysuwa się z obuwia w czasie chodzenia. Aby temu zapobiec, zaczniesz podświadomie podkurczać palce podczas chodu, co zazwyczaj prowadzi do bolesnych skurczów i deformacji. Z kolei zbyt wysoki zapiętek będzie uderzał o dolne krawędzie kostek bocznych, wywołując chroniczny ból i siniaki.

Jak chronić zapiętek przed zniszczeniem?

Pośpiech i złe nawyki bardzo często przyczyniają się do uszkodzeń zapiętków. Przetarte wnętrza butów i połamane usztywnienia pogarszają wygodę użytkowania obuwia.

Największym wrogiem zapiętka jest wciskanie stopy do buta na siłę, bez uprzedniego rozsznurowania lub rozpięcia. Kiedy gwałtownie wpychasz piętę do wnętrza, naciska cały ciężar ciała na górną krawędź zapiętka. W ten sposób wewnętrzne usztywnienie łamie się, zagina i kruszy. Tak uszkodzony but traci swoje właściwości stabilizujące, a złamany plastik lub tektura zaczynają uwierać stopę. Dlatego też zawsze rozsznuruj lub rozepnij buty przed ich założeniem oraz używaj łyżki do butów.

Co zrobić, gdy zapiętki ocierają stopy?

Może się też zdarzyć, że mimo starannego doboru obuwia zakupiona para po założeniu na nogi będzie obcierać pięty. W takim wypadku nie musisz od razu przekreślać butów. Spróbuj kupić samoprzylepne zapiętki akcesoryjne, które mają postać miękkiego żelu lub skórzanego materiału. Będą one tworzyć barierę między butem a Twoją piętą. 

Inną metodą jest zakup preparatów rozciągających do obuwia, które pomagają materiałowi szybciej dopasować się do anatomii stopy w czasie pierwszych dni noszenia nowego obuwia.

Zapiętek to ważny element butów, który ma wpływ na bezpieczny i wygodny chód. Wybierając obuwie, nie daj się zwieść wyłącznie atrakcyjnemu wyglądowi przodu buta. Odwróć go, dotknij wnętrza, sprawdź elastyczność i upewnij się, że Twoja pięta nie będzie narażona na otarcia. Pamiętaj też, aby regularnie używać łyżki i rozsznurowywać cholewki, co sprawi, że zapiętki pozostaną nieuszkodzone przez długi czas, a to z kolei zapewni Ci  komfort na każdym kroku.